FILIPINO 10 - KWARTER 3 - ARALIN 2

Interaktibong Aralin sa Filipino 10

Pagsusuri ng Anekdota at Kasanayang Pangwika

Unang Araw: Panitikan (Anekdota)

A-C. Panimulang Gawain

Magandang umaga, klas!

Bago tayo magsimula, alalahanin natin ang nakaraang aralin. Ano nga ulit ang kahalagahan nito?

Iyong sagot para sa balik-aral:

D. Panimula (Tawa-Tingin-Damdamin)

Panoorin ang isang maikling animated video tungkol kay Mullah.

1. (PD 82) Ano ang iyong opinyon sa ginawa ni Mullah at ng kanyang anak na sinubukan ang iba't ibang paraan sa paggamit ng asno?

Sagot: "Ang opinyon ko po ay, nakakalito sila, pero sa huli, napatunayan nilang hindi mo pwedeng pasayahin ang lahat."

2. (PN 79) Ano sa palagay mo ang naramdaman o intensyon ng gumawa ng video sa pagpapakita na laging may nasasabi ang mga tao anuman ang kanilang gawin?

Sagot: "Palagay ko po, ang intensyon ay ipakita na laging may mapipintas ang mga tao, kaya ang dapat mong gawin ay ang alam mong tama. Ang damdamin po ay medyo 'frustrated' pero nakakatawa."

E. Pagtalakay (Input sa Aralin)

Mahusay! Ang inyong napanood ay isang halimbawa ng Anekdota.

"Ang Anekdota ay isang maikling salaysay ng isang nakakatuwa, nakawiwili, o di-pangkaraniwang pangyayari na hango sa tunay na karanasan ng isang tao."

"Ngayon, susuriin natin ang isa pang tanyag na anekdota ni Mullah."

F. Pagbasa sa Akda

Basahin natin nang may pag-unawa ang buod ng 'Ang Sermon ni Mullah Nassreddin'.

Buod: Ang Sermon ni Mullah Nassreddin

Isang araw, inanyayahan si Mullah Nassreddin na magbigay ng sermon sa isang Mosque. Pagkatungtong niya sa pulpito, nagtanong siya, "Mga kababayan, alam ba ninyo ang sasabihin ko sa inyo?" Sumagot ang mga tao, "Hindi!" "Kung gayon," wika ni Mullah, "hindi ako mag-aaksaya ng oras sa mga taong hindi alam ang aking sasabihin!" At siya ay umalis. Bumalik siya kinabukasan at nagtanong muli, "Alam ba ninyo ang sasabihin ko?" Sa takot na umalis siyang muli, ang mga tao ay sumagot, "Oo!" "Mabuti," wika ni Mullah. "Kung alam na pala ninyo, hindi ko na kailangang ulitin pa." At siya ay muling umalis. Sa ikatlong araw, bumalik si Mullah at nagtanong, "Alam ba ninyo ang sasabihin ko?" Nagkatinginan ang mga tao, at sa pagkakataong ito, ang kalahati ay sumagot ng "Oo" at ang kalahati ay "Hindi." Ngumiti si Mullah at sinabing, "Kung gayon, ang mga nakakaalam ay sabihin na lang sa mga hindi nakakaalam!"

G. Gabay na Tanong (Pagsusuri)

Sagutin natin ang mga sumusunod na tanong batay sa binasa:

1. (Literal) Sino ang pangunahing tauhan at saan siya naimbitahan?

Sagot: Si Mullah Nassreddin po, naimbitahan siyang magbigay ng sermon sa Mosque.

2. (Literal) Ano ang laging tinatanong ni Mullah bago siya magsimula?

Sagot: "Alam ba ninyo ang sasabihin ko sa inyo?"

3. (Inferensyal) Bakit kaya "Oo" ang isinagot ng mga tao sa ikalawang araw?

Sagot: Sumagot sila ng "Oo" dahil ayaw na nilang umalis muli si Mullah, baka sakaling mag-sermon na siya.

4. (Inferensyal) Ano sa palagay ninyo ang motibo ng awtor (nagkuwento) sa pagbabahagi ng anekdotang ito?

Sagot: Motibo po ng awtor na magpatawa, pero higit pa roon, para ipakitang mahalaga ang pagiging handa sa pagkatuto.

5. (Kritikal) Sa iyong palagay, epektibo bang paraan ang ginawa ni Mullah upang turuan ng leksyon ang mga tao? Bakit o bakit hindi?

Sagot: (Subhektibo) "Opo, dahil napaisip niya ang mga tao." / "Hindi po, dahil sinayang niya ang oras ng lahat at hindi pa rin siya nagturo."

Tandaan (Kultura): "Si Mullah Nassreddin ay isang 'wise fool' o matalinong loko sa kultura ng Persia (ngayo'y Iran). Pinapakita ng mga kuwento niya na pinapahalagahan ng kanilang kultura ang 'wit' o talas ng isip at ang pagtuturo ng aral sa paraang nakakagulat at nakakatawa."

H. Paghahawan ng Balakid (Talasalitaan)

Ibigay ang kahulugan batay sa pagkakagamit at sa panlapi nito.

1. inanyayahan (Salitang Ugat: anyaya)

Sagot: Inimbitahan o pinapunta.

2. nag-aaksaya (Salitang Ugat: aksaya)

Sagot: Nagsasayang o gumugugol nang walang kabuluhan.

3. kinabukasan (Salitang Ugat: bukas)

Sagot: Ang susunod na araw.

I. Pagsasanay (Differentiated Instruction)

Ngayon, magpapangkat tayo sa apat. Susuriin natin (PB 80) ang anekdota sa iba't ibang paraan.

Pangkat 1 (Visual): Komik Strip
Iguhit sa tatlong panel ang buod ng anekdota ni Mullah (Ang Sermon).

Pangkat 2 (Verbal/Analytical): Pagsusuri
Punan ang graphic organizer na ito: Paksa, Tauhan, Motibo ng Awtor.

Pangkat 3 (Kinesthetic): Role-Playing
I-arte ang tagpo sa ikatlong araw.

Pangkat 4 (Logical): Ang Ika-apat na Araw
Ano kaya ang mangyayari kung bumalik si Mullah sa ika-apat na araw? Isulat ang posibleng dayalogo.

Indibidwal na Gawain: Sa isang pangungusap, ano ang pinakamahalagang aral na nakuha mo kay Mullah?

Sagot: "Natutuhan ko pong dapat laging handa sa pagkatuto."

J. Paglalahat

Bilang buod, ano ang Anekdota? Ano ang ipinapakita nitong katangian ni Mullah Nassreddin?

Sagot: "Ang Anekdota po ay maikling kuwentong nakakatawa na may aral. Si Mullah po ay matalino at may kakaibang paraan ng pagtuturo."

Pagpapahalaga: "Ang anekdota ni Mullah ay nagtuturo sa atin ng kahalagahan ng pagiging handa (readiness) at talas ng isip. Hindi sapat na pumunta lang, dapat ay handa rin tayong matuto."

K. Maikling Pagsusulit 2A (Unang Araw)

Maikling Pagsusulit 2A (10 puntos)

Panuto: Basahin ang bawat aytem at piliin ang titik ng tamang sagot.

Buong Pangalan:

Resulta: Maikling Pagsusulit 2A

Pangalan:

Iskor:

Bilang ng Pagsusubok:

Ikalawang Araw: Wika (Gramatika at Diskorsal)

A-C. Panimulang Gawain

Magandang umaga muli! Bago tayo magsimula sa aralin ngayon, alalahanin natin ang aralin kahapon.

Tinalakay natin ang isang anekdota mula sa Persia. Ano ang pamagat nito at ano ang natutunan ninyong aral?

Iyong sagot para sa balik-aral:

Sagot: "Tinalakay po natin ang 'Sermon ni Mullah Nassreddin'. Natutunan ko po na dapat laging handa sa pagkatuto."

D. Panimula (Jumbled Words)

Ayusin ang mga letra upang mabuo ang mga salitang mahalaga sa ating aralin ngayon.

1. MAAGITKRAL

Sagot: GRAMATIKAL

2. OSSDLRIAK

Sagot: DISKORSAL

3. HIESTOTRAKE

Sagot: ESTRATEHIKO

E. Pagbasa sa Lunsarang Akda

Ngayon, basahin natin ang isang anekdota mula naman sa Pilipinas.

Buod: Ang Karatulang 'No Smoking' ni Quezon

Minsan, dumalaw si Pangulong Manuel L. Quezon sa isang bayan sa lalawigan. Habang naglalakad, nakita niya ang isang malaking karatula sa pader ng munisipyo: "BAWAL MANIGARILYO." Walang alinlangan, kumuha ng sigarilyo si Quezon at nagsindi. Ang Alkalde ng bayan ay kinabahang lumapit, "Ginoong Pangulo, pasensya na po. Hindi po ba ninyo nakita ang karatula? Bawal po manigarilyo rito." Tumawa si Quezon at sumagot, "Alkalde, ang karatulang iyan ay para lamang sa mga hindi marunong bumasa. Ako, bilang Pangulo, ay marunong bumasa!"

F. Pag-unawa sa Binasa

Sagutin natin:

1. (Literal) Ano ang nakasulat sa karatulang nakita ni Quezon?

Sagot: "Bawal Manigarilyo."

2. (Inferensyal) Bakit kaya sinabi ni Quezon na ang batas ay para lang sa mga hindi marunong bumasa?

Sagot: Paraan niya po iyon ng pagpapakita ng kanyang kapangyarihan o talino sa paglusot sa sitwasyon. Isang biro po.

3. (Kritikal) Paano naiiba ang 'humor' o pagpapatawa sa anekdotang ito kumpara sa anekdota ni Mullah?

Sagot: Ang kay Mullah ay 'mind games', ang kay Quezon ay paggamit ng 'power' o 'authority' sa nakakatawang paraan.

G. Pagtalakay (Input ng Wika)

Upang makabuo ng epektibong anekdota tulad ng mga nabasa natin, kailangan natin ng tatlong (3) kahusayan:

1. Kahusayang GRAMATIKAL:
Ito ang tamang paggamit ng bantas, baybay, at istruktura ng pangungusap.
Halimbawa: Ang paggamit ng panipi (" ") sa sinabi ni Quezon. ("Alkalde, ang karatulang iyan...")

2. Kahusayang DISKORSAL:
Ito ang kakayahang ayusin ang mga pangungusap sa paraang may malinaw na pagkakasunod-sunod (cohesion) at koneksyon (coherence).
Sa anekdota, ito ang pag-set ng eksena (Sino, Saan), ang suliranin (Bawal pala), at ang 'punchline' (Ang sagot ni Quezon).

3. Kahusayang ESTRATEHIKO:
Ito ang kakayahang gumamit ng mga paraan (strategies) upang maipagpatuloy ang komunikasyon.
Sa pagsulat: Paggamit ng 'pause' o pag-iiba ng tono, o paggamit ng mga salitang nagbibigay-diin (tulad ng 'Walang alinlangan...')

H. Pagsasanay sa Wika (Ayusin Mo, Kuwento Ko!)

Ayusin ang mga pangungusap upang makabuo ng isang maayos na anekdota (Kahusayang Diskorsal).

A. Sinabi ni Pedro, "Inay, 'wag na po kayong magluto, pumasa po ako sa exam!"

B. Tuwang-tuwa ang ina ni Pedro at nagtanong, "Talaga, anak? Anong subject?"

C. Umuwi si Pedro galing eskwela.

D. Sumagot si Pedro, "Sa 'Recess' po."

1. I-type ang tamang pagkakasunod-sunod ng mga letra:

Sagot: C, A, B, D

2. Saan diyan kailangan ang tamang bantas (Gramatikal) para mas maging epektibo?

Sagot: Kailangan po ng panipi (" ") sa mga dayalogo (A, B, D) at tandang padamdam (!) sa sinabi ng ina (B) para maipakita ang tuwa.

I. Paglalahat

Bakit mahalaga ang tatlong kahusayang (Gramatikal, Diskorsal, Estratehiko) ito sa araw-araw na pakikipag-usap?

Sagot: Mahalaga po ito para maging malinaw ang ating mensahe, maiwasan ang 'misunderstanding', at maayos nating maipahayag ang ating sarili.

J. Maikling Pagsusulit 2B (Ikalawang Araw)

Maikling Pagsusulit 2B (5 puntos)

Panuto: Piliin ang titik ng tamang sagot.

Buong Pangalan:

Resulta: Maikling Pagsusulit 2B

Pangalan:

Iskor:

Bilang ng Pagsusubok:

K. Pagninilay

Sa inyong journal, isulat ang pagninilay sa natutuhan ninyo sa loob ng dalawang araw.

Gabay na Pagninilay: "Mula sa aral ng talino ni Mullah Nassreddin (Araw 1) hanggang sa mga kasanayang pangwika (Araw 2), paano mo magagamit ang mga natutunan mong ito upang maging mas mahusay na tagapakinig at tagapagsalita sa iyong pamilya o mga kaibigan?"

Halimbawang Sagot: "Natutunan ko na ang pagpapatawa, tulad ni Mullah, ay kailangan din ng talino. Magagamit ko ang kahusayang gramatikal at diskorsal para maging mas malinaw ang aking pakikipag-usap at maiwasan ang gulo, at tulad ni Mullah, iisipin ko muna kung handa bang makinig ang kausap ko."